1. ค่าเดินทาง
สายการบินต้นทุนต่ำยังคงได้รับนิยม บางครั้งค่าตั๋วถูกกว่านั่งรถไฟหรู โดยมีหลายสายการบินให้เลือกแล้วแต่เส้นทาง ทั้งนี้ต้องเข้าใจว่ามีหลายราคา จึงควรสอบถามให้มากที่สุด หากวางแผนไปช่วงฤดูท่องเที่ยว ต้องจองตั๋วล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งเดือน วิธีดีที่สุดคือหาข้อมูลในอินเทอร์เน็ต ซึ่งมีทั้งการประมูลตั๋วและการเสนอขายราคาถูกทั้งจากสายการบินและเว็บข้อมูลการท่องเที่ยวต่างๆ
แน่นอนว่าอย่าลืมวิธีที่เราคุ้นเคย ชาติชาย ทางบรรจง (นามสมมุติ) ข้าราชการวัย 32 เข้าไปดูตั๋วเครื่องบินราคาพิเศษในเว็บไซต์หลายแห่งเมื่อวางแผนไปเที่ยวอุทยานแห่งชาติจิ่วจ้ายโกวในจีนช่วงต้นเดือนมีนาคมที่ผ่านมา หลังหาข้อมูลได้ราคาต่ำสุด เขานำตัวเลขดังกล่าวไปต่อรองกับบริษัทตัวแทนขายตั๋ว วิธีนี้ทำให้เขาซื้อตั๋วเครื่องบินได้ราคาถูกกว่าปกติหลายพันบาท ดังนั้น อย่าด่วนตัดสินใจจนกว่าจะหาข้อมูลอย่างครอบคลุม ทั้งแบบออนไลน์ และสอบถามจากตัวแทนจำหน่าย เพราะทุกวันนี้ตลาดเป็นของผู้ซื้อ จึงมีตัวเลือกมากมายให้ตัดสินใจ
หากคุณมีเวลามากพอและไม่เร่งรีบ การเดินทางด้วยรถไฟหรือรถโดยสารยิ่งช่วยประหยัดมากขึ้น แต่อย่าลืมจองตั๋วล่วงหน้า หากชอบขับรถเที่ยว ร่วมโดยสารรถคันเดียวไปกับครอบครัวหรือเพื่อนฝูง แล้วช่วยกันจ่ายค่าน้ำมัน
2. ที่พัก
บ่อยครั้งที่ค่าโรงแรมเป็นค่าใช้จ่ายมากที่สุดของการเดินทางท่องเที่ยว เหตุนี้บ้านเยาวชนจึงเป็นทางเลือกที่ดี เพราะไม่ จำกัดแค่นักเรียนนักศึกษา ไม่ว่าคุณอยู่ในวัยไหน คุณมีสิทธิ์ใช้บริการที่พักราคาถูก แต่จะได้ราคาถูกเป็นพิเศษหากอายุต่ำกว่า 18 ปี ยิ่งกว่านั้น หากคุณเป็นสมาชิกสมาคมบ้านเยาวชนแห่งประเทศไทยสามารถใช้บริการสถานที่พักราคาประหยัดทั่วโลกมากกว่า 7,000 แห่ง Hotels.com และ hostelworld.com ยังเป็นอีกทางเลือกของนักเดินทางแบกเป้ เช่นเดียวกับ เพลงดาบแม่น้ำร้อยสายนักเขียนนักเดินทางชื่อดัง ซึ่งให้ข้อมูลว่า ตลอด 20 ปีของการแบกเป้เที่ยว ดิฉันใช้บริการบ้านพักเยาวชนมากถึงร้อยละ 95 ของการพักอาศัยในต่างประเทศทั้งหมด ทั้งนี้เพราะราคาถูกมาก ประหยัดกว่าพักโรงแรมหลายสิบเท่า
นอกจากนี้ยังมีเว็บไซต์ของ GlobalFree Loaders, The Hospitality Club, SERVAS International, Stay4Free, BeWelcome และ CouchSurfing ที่เป็นตัวกลางให้คุณติดต่อขอพักอาศัยกับครอบครัวในท้องถิ่นโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
วิธีการแสนง่าย เพียงกรอกรายละเอียดลงในเว็บไซต์เหล่านี้ จากนั้นรอเจ้าของบ้านติดต่อกลับ โอกาสจะมีมากขึ้นหากเสนอให้ ผู้อื่นพักอาศัยในบ้านคุณพร้อมความเอื้อเฟื้ออื่นๆ เช่น พาเที่ยวรอบเมือง ทั้งนี้คุณต้องเป็นคนเปิดกว้างยอมรับวัฒนธรรมอื่นๆอย่างเช่นอะเนส ซีเมนวาลา ผู้อำนวยการฝ่ายออกแบบจากมุมไบ เขาพักอาศัยกับเจ้าของบ้านชาวตุรกีในนครอิสตันบูลหลายคืน โดยเจ้าของบ้านวางใจเขาถึงขนาดให้ถือกุญแจบ้าน แต่การทำเช่นนี้ไม่ได้หมายถึงการประหยัดเงินเพียงอย่างเดียว ต้องรู้จักตอบแทนบ้าง สุดารัตน์ หาญวรเกียรติ ซึ่งทำงานอิสระด้านจัดงานกิจกรรมนอกสถานที่สำหรับบริษัท วัย 45 เล่าประสบการณ์ตอนแบก เป้ตะลอนเที่ยวทางตอนเหนือของประเทศปากีสถานเล่าให้ฟังว่า ตอนนั้น ดิฉันไปเที่ยวเมืองกุลมิทซึ่งเป็นเมืองชนบทล้อมรอบด้วยภูเขาอยู่ตอนกลางของคาราโครัมไฮเวย์ เจ้าของบ้านชวนกินอาหารและให้อยู่ด้วย ดิฉันเห็นว่าเป็นครอบครัวที่อบอุ่น ทุกคนอัธยาศัยดีจึงตอบตกลง ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้องเพราะประหยัดค่าที่พักพอสมควร ตลอดเวลาที่อยู่ด้วย ดิฉันซาบซึ้งน้ำใจมากจึงรับปากจะส่งภาพถ่ายไปให้พวกเขา และยินดีต้อนรับพวกเขาดุจญาติมิตรหากมาเที่ยวเมืองไทย
3. อยู่บ้านคนอื่น
หากสะดวกใจกับการให้ผู้อื่นพักอาศัยในบ้าน คุณอาจลงทะเบียนในโครงการแลกบ้านกันอยู่ที่เว็บไซต์ HomeExchange.com เพียงกรอกรายละเอียดเกี่ยวกับบ้านคุณและประเทศที่ต้องการไปเที่ยว นอกจากนี้ยังมี House Carers.com สำหรับผู้ต้องการคนดูแลบ้าน ซึ่งเป็นอีกทางเลือกสำหรับนักเดินทางที่อยู่ได้นานนับสัปดาห์หรือเป็นเดือน ผู้มาพักอาจต้องช่วยดูแลสัตว์เลี้ยง สวน และทำความสะอาดบ้าน บางครั้งอาจรวมถึงรับผิดชอบค่าน้ำ ค่าไฟ หรือค่าโทรศัพท์ด้วย
4. เที่ยวพร้อมทำงาน
นักเดินทางที่อายุน้อยและเป็นโสดอาจทำงานหาเงินเที่ยวรอบโลกด้วยการทำงานชั่วคราว สารพัดรูปแบบ ตั้งแต่พี่เลี้ยงเด็ก ครูสอนภาษาอังกฤษ หรือทำงานโรงแรม ทำงานในไร่หรือโรงงาน ยิ่งถ้าเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านคอมพิวเตอร์ คุณสามารถหางานชั่วคราวทำได้เกือบทั่วโลก เช่นเดียวกับ นิ้วกลม นักเขียนเจ้าของบันทึกการเดินทางยอดนิยมหลายเล่ม เล่าว่า ผมเคยทำงานไปเที่ยวไปที่อังกฤษ โดยทำงานกับเจ้าของร้านอาหารไทยที่ออกร้านขายอาหารตามงานต่างๆ เช่น แข่งมอเตอร์ไซค์วิบาก งานเทศกาล และงานแสดงดนตรี ผมทำทุกอย่างตั้งแต่ยกของ ทำอาหาร ล้างจาน ได้ค่าแรงชั่วโมงละห้าปอนด์ทำอยู่สี่วัน ได้เงินนำไปใช้เที่ยวจนคุ้มเหนื่อย
หากคุณเป็นคนไม่เลือกงาน การช่วยงานในไร่ก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ เข้าไปดูที่ wwoof.org (World Wide Opportunities on Organic Farms) คุณจะได้ที่พักและอา หารฟรี แลกกับการทำงานวันละไม่กี่ชั่วโมง นอกจากนี้ คุณยังหางานอื่นๆที่เปิดโอกาสให้ทำงานและเที่ยวได้ที่เว็บ helpx.net และ workaway.info
5. เที่ยวนอกฤดูกาล
การเดินทางท่องเที่ยวนอกฤดูกาลเป็นอีกวิธีที่ประหยัดเงิน เช่น การไปเที่ยวทะเลช่วงฤดูฝนทำให้มีโอกาสเลือกที่พักราคาถูก ผู้เขียนเคยไปอินเดียตอนกลางเดือนเมษายนเพื่อเที่ยวเมืองอุทัยปุระในราชสถาน อุณหภูมิสูงถึง 40 องศา ทำให้ผู้เขียนกับเพื่อนได้พักโรงแรมราคาถูกกว่าที่แนะนำไว้ในหนังสือนำเที่ยว นอกจากนี้ยังแถมอาหารเช้าอีกด้วย ทั้งนี้เป็นเพราะอากาศร้อนมาก นักท่องเที่ยวลดลงจนโรงแรมว่าง ช่วงนอกฤดูกาลท่องเที่ยว มีโรงแรมที่ พักจำนวนมากเสนอราคาที่พักและบริการเสริมต่างๆ ในราคาถูก เช่น ราคาห้องพักรวมการพาเที่ยวหนึ่งวัน การใช้ห้องออกกำลังและสปา อาหารเช้า และมื้ออื่นๆ กระ ทั่งการไปเที่ยวในประเทศช่วงวันธรรมดาก็เป็นอีกวิธีที่ประหยัดได้ ด้วยข้อเสนอที่พักในราคาพิเศษ
6. นอกเส้นทาง
สำหรับหลายคน การเดินทางท่องเที่ยวไม่จำเป็นต้องไปสถานที่ยอดนิยม แต่กลับมีความสุขกับสถานที่แปลกใหม่ วิธีนี้อาจไม่เหมาะกับทุกคนเพราะค่อนข้างลำบาก อาจต้องเผชิญกับเรื่องไม่คาดคิด และแน่นอนว่าต้องแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้พอสมควร ไม่ไกลจากจุดท่องเที่ยวยอดนิยมมักมีเพชรซ่อนอยู่ในตมซึ่งคุณสามารถพบได้ด้วยการเดินทางในแบบไม่เหมือนใคร กัณฑ์ คนแบกเป้ ผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ คนแบกเป้� (khonbaakpae.com) กล่าว ผมเคยนั่งรถประจำทางจากอำเภอเชียงของไปถึงเต๋อชิงในจีนระยะทางนับพันกิโลเมตร ระหว่างทาง ผมมีโอกาสสัมผัสกับผู้คนต่างวัฒนธรรรมได้เห็นสถานที่แปลกตาและทิวทัศน์งดงาม สิ่งเหล่านี้ล้วนไม่อยู่ในกำหนด การท่องเที่ยวของบริษัททัวร์
เช่นเดียวกับผู้เขียนที่เคยไปเที่ยวหิมาจัลประเทศในอินเดียช่วงสงกรานต์ แน่นอนว่าอากาศร้อนในช่วงนั้นทำให้เมืองตากอากาศอย่างซิมลาและมะนาลีเต็มไปด้วยคนอินเดียและชาวต่างชาติ ผู้เขียนจึงเลี่ยงไปทะเลสาบคาชิยาที่อยู่ไม่ไกล แต่สงบเงียบและมีทิวทัศน์งดงาม แม้การเดินทางไปกลับค่อนข้างลำบาก เพราะรถประจำทางมีน้อยและต้องอาศัยการโบกรถด้วย
แต่การ เที่ยวเลือกได้ ไม่ใช่เรื่องง่ายสำหรับทุกคน บางครั้งคุณต้องยอมแลกกับความยากลำบากต่างๆ เช่น การจองตั๋วรถล่วงหน้าเป็นเวลานาน การค้างแรมในที่พักซึ่งไม่ได้มาตรฐาน และการรับมือกับปัญหาเฉพาะหน้าแบบต่างๆ
7. ผจญภัย
ด้วยเป้หลังหนึ่งใบ ถุงนอน และวิญญาณนักผจญภัย คุณสามารถเปิดโลกกว้างแห่งป่า ดงพงไพร และภูเขาลูกแล้วลูกเล่ากับเพื่อนๆคอเดียวกัน เพียงเข้าไปที่หัวเรื่อง แบกเป้ไปส่องโลก หรือ ทริปหารเฉลี่ย ใน khonbaakpae.com ที่มักมีผู้ตั้งกระทู้หาเพื่อนร่วมทางไปเดินป่าในเส้นทางยอดนิยมต่างๆ เช่น เส้นทางไปค่ายฐานเอเวอเรสต์ในเนปาลและน้ำตกในลาว
คนกลุ่มนี้ส่วนใหญ่เป็นชายหญิงวัยทำงาน นอกจากนี้ยังมีบ้างที่เป็นผู้ใหญ่ใกล้เกษียณ ผู้มีน้ำหนักเกิน และพนักงานบริษัทผู้ไม่เคยออกกำลัง พวกเขาไม่ยอมให้วัยหรือสภาพร่างกายเป็นอุปสรรคต่อการท่องเที่ยว พร้อมผจญภัยและเจอะเจอกับความงด งามตามธรรมชาติทุกรูปแบบ เช่น การเดินป่าข้ามภูเขาเป็นลูกๆตั้งแต่เช้าถึงเย็น การก่อกองไฟเพื่อหุงข้าวทำอาหาร และการผูกเปลนอนในป่าที่รกจนไม่มีที่ว่างกางเต็นท์
จตุรงค์ พิญพร นักวิทยาศาสตร์ด้านอาหาร วัย 30 เคยเดินป่านาทามในอุบลราชธานีกับเพื่อนโดยปราศจากเจ้าหน้าที่ป่าไม้นำทาง แน่นอนว่านอกจากความประทับใจในทิวทัศน์งดงามของหน้าผาริมฝั่งแม่น้ำโขง เขากับเพื่อนยังได้เรียนรู้การแก้ปัญหาและการผจญภัยต่างๆ เช่น การหลงทาง การก่อกองไฟ และการหาน้ำดื่ม หลายครั้งของการเดินป่าที่ปราศจากรอยทางเดิน ทำให้ต้องเดินไปหยุดไปเพื่อตรวจสอบความถูกต้อง การเจอจุดเที่ยวชมแต่ละครั้งมีความหมายเป็นอย่างยิ่ง เพราะแสดงว่าพวกเขาไม่หลงป่า หลังใช้เวลาสามวันสองคืนกับความประ ทับใจไม่รู้ลืม แม้รู้ดีว่าเงินไม่อาจซื้อประสบ การณ์แบบนี้ได้ แต่จตุรงค์กับเพื่อนลองคำนวณดูแล้วพบว่าพวกเขาใช้เงินไปไม่ถึงครึ่งของค่าที่พักในโรงแรมหรู
8. ข้อเสนอพิเศษและของฟรี
เวลาไปเที่ยวต่างแดน ผู้เขียนเดินตั้งแต่เช้าจรดเย็นซึ่งเป็นทั้งการเที่ยวและหาข้อมูลเกี่ยวกับผู้คน ร้านค้า ร้านอาหาร และสถานที่ต่างๆ นอกจากได้เปิดหูเปิดตาเปลี่ยน บรรยากาศ ยังทำให้เลือกกินเลือกใช้ได้ของถูกอย่างเต็มที่ เช่น การกินเนื้อย่างข้างทางในตุรกี การซื้อหนังสือมือสองในออสเตรเลีย กระทั่งการเติมกระเพาะด้วยอา หารและเครื่องดื่มต่างๆที่ให้ชิมฟรีในห้างสรรพสินค้าที่คุนหมิงและเฉินตู
ซื้อหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารท้องถิ่นซึ่งลงข่าวหรือโฆษณาสิ่งที่น่าสนใจ เช่น ตั๋วชม การแสดงราคาถูก คูปองส่วนลด เทศกาลอาหารที่ให้คนทั่วไปกินฟรี การขายของเพื่อการกุศล ตลาดขายของมือสอง และการนำเที่ยวชมฟรี เป็นต้น ผู้เขียนมีโอกาสชม การแสดงแสงสีเสียงในเมืองอัสวานตอนไปประเทศอียิปต์โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย เพราะเป็นงานเปิดตัวโบราณสถานที่เพิ่งค้นพบซึ่งรู้ข่าวกันเฉพาะชาวอัสวาน
9. เที่ยวใกล้บ้าน
หากการเที่ยวต่างประเทศฟุ่มเฟือยเกินไป การเที่ยวในประเทศก็น่าสนใจไม่น้อย เพียงสมมุติว่าตนเองเป็นนักเดินทางข้ามแดนตามรอยนักเดินทางคนก่อนผู้สำรวจแหล่งท่องเที่ยวใหม่ๆไว้ เช่น สถานที่อันเป็นสัญลักษณ์ของเมือง ห้องแสดงงานศิลปะ สถาบันต่างๆที่คุณไม่เคยเข้าชม เป็นต้น
จินตนา พัวพิมลรัตน์ พนักงานบริษัท วัย 34 เล่าวิธีเที่ยวในกรุงเทพฯบ้านเกิดว่าดิฉันกับเพื่อนๆที่เป็นคนกรุงเทพฯด้วยกันรวมกลุ่มเกือบทุกวันเสาร์-อาทิตย์ เพื่อเที่ยวชมสถานที่ต่างๆในเมืองหลวง เช่น ชมบ้านพิพิธภัณฑ์ที่แสดงวิถีชีวิตคนไทยเมื่อ 40-100 ปีที่ผ่านมา ชมศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพฯ ที่รวมงานศิลปะงดงามมากมาย ล่องเรือชม สวนเกษตรชานกรุงที่คลองมหาสวัสดิ์ แม้ แต่พิพิธภัณฑ์เรือนคำเที่ยงของสยามสมาคม ทุกครั้งที่ไปเที่ยว คนนำทางเจ้าของพื้นที่ทำ ให้พวกเราสนุกสนานผ่อนคลายกับความรู้ใหม่ๆที่ได้รับ
นอกจากนี้ bangkoktourist.com หรือ bangkoktourist.bma.go.th ยังให้ข้อมูลเรื่อง 100 มุมมองใหม่กรุงเทพฯแนะนำสถานที่ท่องเที่ยวใหม่ๆในเมืองหลวงที่คุณอาจไม่เคยสัมผัส องค์การขนส่งมวลชนกรุงเทพ (ขสมก.) ยังจัดท่องเที่ยวจังหวัดใกล้เคียงกรุงเทพฯในวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ด้วยรถโดยสารปรับอากาศพิเศษยูโรทูกำหนดการ น่าสนใจ ได้แก่ ไหว้พระเก้าวัดที่อยุธยา สวนสัตว์เปิดเขาเขียว ตลาดน้ำดำเนินสะดวก (โทรฯ 184 และ bmta.co.th) ลองเที่ยวในบ้านเกิดเมืองนอนของคุณ ใครจะรู้ คุณอาจสนุกสนานเพลิดเพลินกว่าที่คิด
